WIRUSY KOMPUTEROWE

Obrazek Choć trudno w to uwierzyć - infekcji mogą ulegać także komputery. Wirusy komputerowe, tak jak grypa przykuwająca ludzi do łóżka, potrafią bardzo skutecznie sparaliżować najlepszy komputer. Liczba istniejących obecnie wirusów jest trudna do oszacowania - można przyjąć, że jest ich od kilku do kilkunastu tysięcy. Te mniej groźne są jedynie uciążliwe, inne jednak mogą doprowadzić nawet do utraty danych. Na szczęście istnieje kilka sposobów ochrony przed cyfrowymi chorobami. Każdy zawirusowany komputer można wyleczyć - posiadając odpowiedni program antywirusowy.


CZYM SĄ WIRUSY KOMPUTEROWE

ObrazekWirus komputerowy to niewielki program, który do tego, by móc być aktywnym, potrzebuje innego programu. Wirusy doczepiają się do plików, podobnie jak wirus przenikający do komórek ludzkiego ciała. Do zarażenia dochodzi przeważnie podczas kopiowania. Obecność wirusów najczęściej zauważamy sami - na ekranie, co jakiś czas wyświetlane są zabawne komunikaty, zaczyna migotać obraz lub z głośniczka komputera rozlegają się jakieś dźwięki. Czasami jest to tylko męczące, lecz przynajmniej nie powoduje strat w zasobach naszych danych. Istnieją jednak wirusy złośliwe, które niszczą informacje zapisane na dysku. Ponadto początkowo niegroźne wirusy z czasem mogą przeistaczać się w prawdziwe potwory, ponieważ programy te nie zawsze są wolne od błędów. W konsekwencji w trakcie kopiowania niejednokrotnie dochodzi do ich mutacji. I tak powstaje wirus działający w sposób niezamierzony przez jego autora i dość przykry w skutkach dla użytkownika zainfekowanego komputera.

Obrazek
Wirus - def. - Kod napisany w sposób umożliwiający jego samoreplikację. Wirus usiłuje rozprzestrzeniać się na kolejne komputery, dołączając się do programu-nosiciela. Może powodować uszkodzenia sprzętu, oprogramowania lub informacji.



CO TO JEST ROBAK?

Robak, podobnie jak wirus, jest zaprojektowany w sposób pozwalający mu na samodzielne kopiowanie się z jednego komputera na inny, ale realizuje to automatycznie, przejmując kontrolę nad funkcjami komputera, umożliwiającymi przesyłanie plików lub informacji. Robak, który znajdzie się w systemie użytkownika, może się samodzielnie rozsyłać. Największym zagrożeniem ze strony robaków jest ich zdolność do replikacji w ogromnym tempie. Robak może na przykład rozsyłać kopie siebie do wszystkich osób wymienionych w książce adresowej i ta sama operacja będzie miała miejsce na komputerach tych osób, co może spowodować efekt domina i w efekcie doprowadzić do ogromnego zwiększenia ruchu w sieci i spowolnienia sieci firmowych i całego Internetu. Pojawiające się nowe robaki rozprzestrzeniają się bardzo szybko, blokując sieci, przez co oczekiwanie na otwarcie strony sieci Web może wydłużyć się dwukrotnie.

Obrazek
Robak - def. - Rodzaj wirusa. Robak rozprzestrzenia się z reguły bez udziału użytkownika i rozsyła poprzez sieć pełne kopie samego siebie (możliwe, że zmodyfikowane). Robak może zużywać pamięć systemu lub przepustowość sieci, w wyniku czego komputer może przestać odpowiadać.


Ponieważ robaki nie potrzebują programu ani pliku nosiciela, mogą się dostać do systemu użytkownika, umożliwiając komuś zdalne przejęcie kontroli nad komputerem. Na przykład ostatnio robak MyDoom był napisany tak, aby otwierał "tylne drzwi" do zainfekowanego systemu i używał tego systemu do atakowania witryn sieci Web.


CO TO JEST KOŃ TROJAŃSKI?

Tak jak mitologiczny koń trojański, pozornie podarunek, a w rzeczywistości kryjówka greckich żołnierzy, którzy opanowali Troję, współczesne konie trojańskie to programy komputerowe, które wydają się użyteczne, ale w istocie stanowią zagrożenie bezpieczeństwa i powodują wiele zniszczeń. Jeden z najnowszych koni trojańskich miał postać wiadomości e-mail zawierającej załącznik, który teoretycznie miał być aktualizacją zabezpieczeń firmy Microsoft, ale w rzeczywistości był wirusem próbującym wyłączyć oprogramowanie antywirusowe i zapory sieciowe.

Obrazek
Koń trojański - def. - Pozornie pożyteczny program komputerowy, który w rzeczywistości powoduje zniszczenia.


Konie trojańskie rozprzestrzeniają się w wyniku uruchomienia programu przez osobę, która uważa, że taki program pochodzi z rzetelnego źródła. Aby zapewnić lepszą ochronę użytkowników, firmy produkujące systemy operacyjne lub oprogramowanie antywirusowe często wysyłają biuletyny bezpieczeństwa za pośrednictwem poczty e-mail, ale te wiadomości nigdy nie zawierają załączników. Np.: firma Microsoft publikuje wszystkie alerty wirusowe na stronach "Biuletynów bezpieczeństwa" przed rozesłaniem ich do klientów za pośrednictwem poczty e-mail.
Konie trojańskie mogą się także znajdować wśród bezpłatnie pobieranych programów dlatego nigdy nie należy pobierać oprogramowania z niezaufanego źródła.


KTO PROGRAMUJE WIRUSY

Obrazek Początkowo programowanie wirusów było niewinną zabawą studentów wyższych uczelni. Do dziś zresztą autorzy tych programów przede wszystkim chcą pokazać światu, że i oni potrafią stworzyć wirusa, choć nie brak takich, których najbardziej bawi niszczenie danych znajdujących się w komputerach innych użytkowników.


SPOSOBY INFEKCJI

Najczęstsze ścieżki wykorzystywane do rozpowszechniania wirusów to:


JAK MOŻNA USTRZEC SIĘ PRZED WIRUSAMI?

Obrazek Najlepszym sposobem ochrony przed wirusami jest nie zarażanie się nimi. To tak jak ze zdrowiem: aby nie być chorym, należy przestrzegać zasad higieny. Ponieważ większość wirusów przenoszonych jest na dyskietkach, pierwsza zasada brzmi: nigdy nie wkładamy do napędu dyskietki, której pochodzenia nie jesteśmy pewni. Jeśli nie da się tego stwierdzić, poddajemy ją kontroli za pomocą programu antywirusowego. Są to specjalne programy zajmujące się wykrywaniem i unieszkodliwianiem wirusów komputerowych. Szczególną ostrożność należy zachować wobec plików ściąganych z Internetu, które najlepiej natychmiast sprawdzać za pomocą odpowiedniego programu.
Aby nieświadomie nie rozsiewać wirusów zarażając pliki przekazywane innym, należy kontrolować również wszystkie programy i dane znajdujące się na twardym dysku. Dotyczy to głównie sytuacji, gdy w naszym domowym komputerze, do którego dostęp mają inni domownicy, korzystamy z danych przynoszonych z biura. Istotne jest też posiadanie wolnej od wirusów dyskietki systemowej, którą tworzymy za pomocą polecenia Formatuj i zaznaczonej opcji: Kopiuj tylko pliki systemowe.


ALERT WIRUSOWY

Obrazek Czy to prawda, czy oszustwo? Jeśli usłyszymy lub przeczytamy gdzieś informację o nowym wirusie, która pochodziła z renomowanego źródła lub publikacji, prawdopodobnie nie jest to oszustwo. Jednak, jeżeli otrzymamy e-mail, nawet od znajomego, który informuje o nowym zagrożeniu wirusowym i prosi o przekazanie tego listu dalej - nie róbmy tego! To powszechny trik używany przez twórców wirusów w celu rozprzestrzeniania infekcji.
Zamiast przekazywać e-mail z ostrzeżeniem przed wirusem do wszystkich osób z listy adresowej, sprawdźmy, czy alert jest prawdziwy kontaktując się ze swoim dostawcą rozwiązań antywirusowych. Kiedy już upewnimy się, że zagrożenie wirusowe jest prawdziwe, następnym krokiem są działania naprawcze.


DIAGNOSTYKA ANTYWIRUSOWA

Obrazek Otwierając zainfekowany program, można nieświadomie paść ofiarą wirusa. Działanie komputera może ulec zwolnieniu, komputer może przestać odpowiadać lub wyłączyć się i ponownie uruchomić po kilku minutach. Czasem wirusy atakują pliki niezbędne do uruchomienia komputera. W takim wypadku po naciśnięciu przycisku zasilania może się okazać, że ekran komputera jest czarny.
Wszystkie te objawy to typowe oznaki, że komputer został zainfekowany - choć mogą być także spowodowane problemami sprzętowymi lub programowymi i nie mieć niczego wspólnego z wirusem. Zwracaj uwagę na komunikaty ostrzegające, że z Twojego komputera została wysłana wiadomość zawierająca wirusa. To może oznaczać, że wirus podał Twój adres jako adres nadawcy zainfekowanej wiadomości e-mail. To jeszcze nie oznacza, że Twój komputer został zainfekowany. Niektóre wirusy potrafią fałszować adresy e-mail. Takie zachowanie bywa określane jako "fałszowanie tożsamości".
Dopóki nie posiadamy zainstalowanego oprogramowania antywirusowego na swoim komputerze, zwyczajnie nie jesteśmy w stanie dowiedzieć się, czy nasz sprzęt został zainfekowany. W wielu przypadkach wirus może spowolnić pracę procesora lub wyzwalać inne, niezwykłe zachowania komputera; jednak te symptomy mogą być także spowodowane przez wiele innych przyczyn nie mających związku z wirusami.
Należy się starać by byc zawsze na bieżąco z najnowszymi definicjami wirusów. Pomogą w tym regularne odwiedziny witryny Web producenta wykorzystywanego oprogramowania i okresowe uruchamianie aktualizacji oprogramowania antywirusowego. Tylko wówczas oprogramowanie będzie w stanie rozpoznać najnowsze, zidentyfikowane zagrożenia.


KIEDY DOCHODZI DO ZAINFEKOWANIA

Obrazek Gdy odkryjemy w komputerze obecność wirusa, natychmiast uruchamiamy program antywirusowy i postępujemy zgodnie z jego instrukcjami...


SKANERY ANTYWIRUSOWE ON-LINE

Obrazek Skanery on-line są pobierane z Internetu i uruchamiane na komputerze lokalnym. Wykonane są jako komponenty obsługiwane przez przeglądarki internetowe, np. ActiveX. Dzięki temu można uruchomić program bez jego instalacji w systemie.
Skanery on-line podczas instalacji jak i przy kolejnym uruchomieniu pobierają najnowsze definicje wirusów, dzięki czemu ich skuteczność wykrywania wirusów jest bardzo wysoka. Ponowne skanowanie dysku może odbywać się bez połączenia z Internetem. Skanery różnią się dostępnymi funkcjami, np. skanujące dyski i pocztę lub tylko dyski.


Obrazek Obrazek Obrazek



JAKI PROGRAM WYBRAĆ?

Obrazek Do zastosowań domowych można zainstalować wersje programów antywirusowych, które są darmowe do użytku osobistego np: Avast! Home firmy Alwil, AntiVir Personal Edition firmy H+BEDV, AVG Free Edition firmy GRISOFT, F-Prot firmy FRISK Software - dla DOS'a oraz dla linuxa. Należy też pamiętać o zabezpieczeniu przed włamaniami z sieci (szczególnie, gdy posiadamy łącze stałe). Można zainstalować jeden z darmowych do użytku domowego programów firewall np.: Agnitum Outpost Firewall firmy Agnitum, ZoneAlarm firmy ZoneLabs, Personal Firewall firmy Kerio, Personal Firewall firmy Sygate. Pozostaje jeszcze problem "śmieci internetowych" (reklamy, programy śledzące odwiedzanie stron itp.), który można rozwiązać dzięki następującym programom: Ad-Aware firmy Lavasoft, Spybot Search and Destroy autorstwa Patricka Michaela Kolla, W małej firmie można zainstalować programy antywirusowe przeznaczone dla komputerów domowych (nie darmowe) oraz dla komputerów biurowych jedno- lub więcej stanowiskowe.


Obrazek Obrazek Obrazek



JAK POWINIENEM CHRONIĆ MÓJ KOMPUTER PRZED WIRUSAMI?

Nie istnieje uniwersalne rozwiązanie, które całkowicie ochronią komputer lub pliki przed infekcją. Jedną z najlepszych strategii przeciwko jakimkolwiek naruszeniom bezpieczeństwa jest dobre poinformowanie i proaktywna obrona.
Najważniejsze działania jakie można podjąć to:



Obrazek



Obrazek W żaden sposób nie można uzyskać 100% gwarancji, że komputer jest bezpieczny. Można jednak cały czas zwiększać bezpieczeństwo komputera, aktualizując oprogramowanie systemowe i subskrybując oprogramowanie antywirusowe.



Powrót do spisu treści