NAUCZANIE NA ODLEGÓOźĆ

ObrazekNajpełniej wpływ technologii informacyjnej na edukację przejawia się w nurcie nauczania na odległość, które rozwija się równolegle do szkoły tradycyjnej. Termin "edukacja na odległość", będący dokładnym tłumaczeniem angielskiego słowa "distance education", do chwili obecnej dość dobrze wpisał się w życie codzienne. Jednak pojęcie to nie jest jednoznacznie zdefiniowane, o czym świadczyć może mnogość określeń opisujących omawiane zjawisko. Do najpopularniejszych należą: distance learning, distance teaching, edukacja na odległość, e-edukacja, edukacja telematyczna, edukacja wirtualna, edukacja zdalna, e-kształcenie, e-learning, kształcenie na odległość, kształcenie przez Internet, kształcenie zdalne, kształcenie z wykorzystaniem internetu, e-nauczanie, nauczanie na odległość, nauczanie przez Internet, nauczanie zdalne, nauka na odległość, teaching by network, telematic education, teleteaching, wirtualna edukacja, uczenie się na odległość, uczenie się zdalne, zdalne nauczanie.

ObrazekJak widać z wymienionych określeń ważnym elementem kształcenia na odległość jest Internet oraz technologie multimedialne. Można się spodziewać, że w najbliższej przyszłości nauczanie na odległość będzie jednoznacznie kojarzone z nauczaniem komputerowym. Pojęcia te przenikną się wzajemnie i będą utożsamiane, ponieważ to technologia otwiera nowe możliwość zdalnego przekazywania i weryfikowania wiedzy, a korzyści jakie są możliwe do osiągnięcia dzięki szeroko pojętej informatyce zostają natychmiast zauważone i zasymilowane przez systemy ustawicznego kształcenia.

ObrazekW środowisku naukowym trwają polemiki, oraz próby ustalenia jednoznacznej definicji nauczania na odległość. Choć samo zjawisko jest datowane stosunkowo dawno, to nabiera zupełnie nowych cech jakościowych, które wprowadzone są przez technologię informatyczną. Desmond Keegan tworzy definicję zjawiska poprzez podanie cech charakterystycznych i uznanych za warunki konieczne. I tak edukację na odległość określają następujące wyznaczniki:

ObrazekAnalizując podane przez Keegana czynniki zauważamy, że obie strony procesu - nadawca i odbiorca (nauczyciel - słuchacz, student) są od siebie odseparowani zarówno w przestrzeni jak i w czasie. Konsekwencją tej izolacji jest konieczność komunikacji sprzężonej, dwustronnej. Ponadto musi być zapewnione odpowiednie zaplecze technologiczne i zespoły ludzkie odpowiedzialne za np.: tworzenie materiałów itd. Oczywiście nie należy zapominać, że z osobą prowadzącą kształcenie musi współdziałać wielu specjalistów w zależności od złożoności projektu, takich jak: metodycy kształcenia na odległość, programiści i graficy komputerowi, animatorzy, muzycy, lektorzy, specjaliści od multimediów itd.

ObrazekEdukacja na odległość jest złożoną strukturą, dlatego dla jej poprawnego funkcjonowania wymagane jest, aby nad całością czuwała właściwa instytucja edukacyjna. Ten aspekt ma zapewnić nie tylko jakość kształcenia, ale jednocześnie jest determinantą uznania procesu. Inaczej mówiąc oglądanie telewizji edukacyjnej lub surfowanie po stronach www w Internecie nie jest przejawem edukacji na odległość, ponieważ nie odbywa się to w ramach działań przypisanych (określonych) przez edukacyjną instytucję. W definicji Keegana ważną rolę odrywają media. To one przyczyniają się do stworzenia systemu wraz z jego infrastrukturą.

ObrazekZa syntezę powyższych rozważań można uznać definicję zaproponowaną przez Mirosława J. Kubiaka, zgodnie z którą nauczanie na odległość jest to metoda prowadzenia procesu dydaktycznego w warunkach, gdy nauczyciele i uczniowie (studenci) są od siebie oddaleni (czasami znacznie) i nie znajdują się w tym samym miejscu, stosując do przekazywania informacji - oprócz tradycyjnych sposobów komunikowania się - również współczesne, bardzo nowoczesne technologie telekomunikacyjne, przesyłając: głos, obraz wideo, komputerowe dane oraz materiały drukowane. Współczesne technologie umożliwiają również bezpośredni kontakt w czasie rzeczywistym pomiędzy nauczycielem a uczniem za pomocą audio - lub wideokonferencji, niezależnie od odległości, jak ich dzieli.



Powrót do spisu treści